آزمایشهای سلامت و تندرستی، آزمایشهای آزمایشگاهیای هستند که در جریان معاینات دورهای سلامت انجام میشوند تا احتمال ابتلا به بیماریهای خاص را ارزیابی کنند. هدف این آزمایشها شناسایی نشانههای هشداردهندهای است که میتوانند بیانگر استعداد یا آمادگی فرد برای ابتلا به برخی بیماریها یا مشکلات سلامتی باشند.
آزمایشهای سلامت و تندرستی بخشی از معاینات دورهای هستند و به پزشک شما کمک میکنند تا یک خط پایه منظم از وضعیت سلامتتان ایجاد شود. این کار به پزشک امکان میدهد تا بهتر درک کند که کدام نتایج آزمایش بهطور خاص برای شما طبیعی و مناسباند، و همچنین با ایجاد سوابق سلامت، بتواند روندها و افزایشهای ناگهانی در شاخصهای مشخص سلامتی را پایش کند.
از آنجا که این آزمایشها بخشی از غربالگریهای معمول سلامت هستند، تقریباً تمام افرادی که معاینات سالانه سلامت را انجام میدهند، احتمالاً چندین آزمایش سلامت و تندرستی را تجربه کردهاند. اگر معاینات سالانه ندارید، این غربالگریها یکی از مهمترین دلایل اهمیت انجام آنها محسوب میشوند؛ زیرا بسیاری از بیماریها و مشکلات شایع با کمک غربالگریهای استاندارد در مراحل اولیه شناسایی میشوند. حتی اگر هیچ علامتی نداشته باشید، این بررسیها میتوانند به شما کمک کنند تا درک کنید بدنتان نسبت به کدام بیماریها آسیبپذیرتر است و چگونه آنها را درمان کنید یا حتی از بروز آنها بهطور کامل پیشگیری نمایید.
تناوب انجام این آزمایشها اهمیت ویژهای دارد، زیرا وضعیت پایه سلامت هر فرد تا حدی متفاوت است. آنچه برای یک فرد طبیعی است، ممکن است برای دیگری غیرعادی باشد. تنها راه تشخیص این تفاوتها، ایجاد یک خط مبنای سلامتی است تا پزشک بتواند نتایج آزمایشهای آتی را با آن مقایسه کند.
آزمایشهای متنوعی در دسته آزمایشهای روتین سلامت و تندرستی قرار میگیرند. آزمایش خون یکی از رایجترین انواع این آزمایشهاست که طی آن، شاخصهایی نظیر کلسترول، تریگلیسرید و سطح گلوکز مورد ارزیابی قرار میگیرند. آزمایش ادرار نیز که بهطور گسترده انجام میشود، برای سنجش ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی ادرار به کار میرود. برخی از رایجترین آزمایشهای سلامت و تندرستی عبارتاند از:
فهرست مطالب
| Alanine Aminotransferase (ALT) Albumin Blood Test Alkaline Phosphatase (ALP) Aspartate Aminotransferase (AST) Basic Metabolic Panel (BMP) Bicarbonate (Total CO2) Blood Testing Blood Typing Blood Urea Nitrogen (BUN) Bone Density Test Calcium Chemistry Panels Chloride Complete Blood Count (CBC) Comprehensive Metabolic Panel (CMP) Creatinine Electrolytes and Anion Gap Ferritin | Glucose Testing Hematocrit Hemoglobin Lipid Panel Liver Panel MCH Test MCHC Test MCV Test Men’s Health Testing Platelet Count Potassium RDW Test Red Blood Cell Count (RBC) Renal Panel Sodium Total Protein, Albumin-Globulin (A/G) Ratio Urinalysis Urine Protein and Urine Protein to Creatinine Ratio White Blood Cell Count (WBC) White Blood Cell Count Differential |
آزمایشهای سلامت و تندرستی معمولاً توسط پزشک شما و بهعنوان بخشی از یک معاینه دورهای تجویز میشوند. نتایج این آزمایشها در کنار عواملی نظیر سابقه خانوادگی، علائم و نتایج آزمایشهای پیشین بررسی میشوند. اگر نیاز به اقدامی باشد، پزشک به شما کمک میکند تا مناسبترین درمان یا پیگیری بعدی را تعیین کنید.
اگرچه این آزمایشهای روتین معمولاً در مراکز درمانی انجام میشوند، اما امکان انجام آنها در آزمایشگاههای خصوصی نیز وجود دارد.
نوع نمونهی مورد نیاز برای هر آزمایش به خودِ آزمایش بستگی دارد. خون و ادرار رایجترین نمونههایی هستند که در آزمایشهای غربالگری روتین سلامت استفاده میشوند.
معمولاً نتایج آزمایشها از طریق تماس تلفنی، مراجعه حضوری و شبکه های اجتماعی(واتساپ، تلگرام و ..) به اطلاع شما میرسد. در صورت وجود هرگونه ناهنجاری، معمولاً یک ویزیت پیگیری برای شما تنظیم میشود تا پزشک ضمن پاسخ به پرسشها، نحوه تفسیر نتایج و چگونگی ادامه پیگیری را برایتان توضیح دهد.
این موضوع غیرمعمول نیست که اگر پزشک در وضعیت سلامت شما روندها یا الگوهای نگرانکنندهای مشاهده کند، آزمایش دیگری درخواست کند. این آزمایش ممکن است تکرار همان آزمایش قبلی یا آزمایشی دقیقتر باشد، اما معمولاً با هدف تأیید این نکته انجام میشود که آیا نتایج اولیه پایدار و قابل اتکا هستند یا صرفاً یک ناهنجاری گذرا بودهاند.
درخواست آزمایشهای تکمیلی
چنانچه پزشک در روند سلامت شما الگوهای نگرانکنندهای مشاهده کند، ممکن است آزمایشهای تکمیلی درخواست کند. این آزمایشها میتوانند تکرار همان آزمایش اولیه یا بررسیهای دقیقتر باشند. هدف از انجام این آزمایشهای تکمیلی، معمولاً تشخیص این موضوع است که آیا نتیجه اولیه پایدار و قابل اعتماد است یا تنها یک ناهنجاری موقتی محسوب میشود.
Centers for Disease Control and Prevention. Promoting Health for Adults. Updated September 8, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.cdc.gov/chronicdisease/resources/publications/factsheets/promoting-health-for-adults.htm
Givler DN, Givler A. Health Screening. In: StatPearls. Updated June 5, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK436014/
Medline Plus: National Library of Medicine. Health Screening. Published April 23, 2020. Accessed October 3, 2022. https://medlineplus.gov/healthscreening.html
National Institutes of Health. Your Healthiest Self: Wellness Toolkits. Updated July 21, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.nih.gov/health-information/your-healthiest-self-wellness-toolkits
Centers for Disease Control and Prevention. Promoting Health for Adults. Updated September 8, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.cdc.gov/chronicdisease/resources/publications/factsheets/promoting-health-for-adults.htm
Givler DN, Givler A. Health Screening. In: StatPearls. Updated June 5, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK436014/
Medline Plus: National Library of Medicine. Health Screening. Published April 23, 2020. Accessed October 3, 2022. https://medlineplus.gov/healthscreening.html
National Institutes of Health. Your Healthiest Self: Wellness Toolkits. Updated July 21, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.nih.gov/health-information/your-healthiest-self-wellness-toolkits
U.S. Department of Health and Human Services. Health Screenings. Updated February 27, 2015. Accessed October 3, 2022. https://www.hhs.gov/programs/prevention-and-wellness/health-screenings/index.html