Alanine Aminotransferase (ALT)
همچنین شناخته شده به عنوان:
ALT, Serum Glutamic-Pyruvic Transaminase, SGPT, GPT, Alanine Transaminase
راهنمای سریع آزمایش
آلانین آمینوترانسفراز که معمولاً با نام ALT شناخته میشود، آنزیمی است که عمدتاً در کبد متمرکز است. آنزیمها پروتئینهایی هستند که عملکردهای مهمی را در بدن تسهیل میکنند.
آزمایش ALT میزان این آنزیم را در خون اندازهگیری میکند. سطوح ALT میتواند زمانی که سلولهای کبدی آسیب میبینند افزایش یابد، بنابراین این آزمایش میتواند برای ارزیابی وضعیت کبد مورد استفاده قرار گیرد.
بهطور کلی، ALT به صورت تنها آزمایش نمیشود. بلکه معمولاً همراه با سایر آنزیمهای کبدی بهعنوان بخشی از یک آزمایش پنل مانند پنل کبدی یا پنل متابولیک جامع (CMP) اندازهگیری میشود.
درباره آزمایش:
هدف آزمایش
هدف از آزمایش ALT ارزیابی سلامت کبد است. آسیب به سلولهای کبد میتواند باعث شود ALT به خون نشت کند، بنابراین این آزمایش میتواند به تشخیص مشکلات کبد کمک کند.
ALT معمولاً همراه با سایر آنزیمها و ترکیبات کبدی در خون بررسی میشود. این اندازهگیریها به همراه هم میتوانند برای تشخیص، غربالگری و پایش وضعیت استفاده شوند.
تشخیص
تشخیص، آزمایشی است که بعد از شروع علائم انجام میشود و هدف آن پیدا کردن مشکل یا علت علائم است. آزمایش ALT ممکن است برای تشخیص علائمی که مرتبط با مشکلات کبد هستند مفید باشد، مانند:
- تهوع و استفراغ
- درد شکم
- خارش
- زردی
- خستگی
- کاهش اشتها
غربالگری
غربالگری تلاش میکند مشکلات سلامتی را قبل از بروز هرگونه علائم شناسایی کند. در برخی بیماریهای کبد، سطح ALT ممکن است قبل از شروع علائم در خون افزایش یابد، بنابراین آزمایش ALT و سایر آنزیمهای کبدی ممکن است برای تشخیص زودهنگام تجویز شود.
این معمولاً در افرادی توصیه میشود که عوامل خطر برای بیماری کبد دارند، مانند:
- مصرف زیاد الکل
- دیابت
- چاقی
- سابقه خانوادگی مشکلات کبد
حتی اگر عوامل خطر نداشته باشید، آزمایشهایی که ALT را اندازه میگیرند میتوانند در چکاپهای معمولی انجام شوند.
پایش
پایش شامل روشهایی است که برای دنبال کردن پیشرفت وضعیت شما استفاده میشود. اگر بیماری کبد داشتهاید یا نتیجه آزمایش ALT شما غیرطبیعی بوده، آزمایشهای مداوم میتواند برای مشاهده تغییرات سطح ALT انجام شود.
آزمایش ALT و آنزیمهای کبدی همچنین میتوانند برای کنترل عوارض جانبی داروهایی که سلامت و عملکرد کبد را تحت تأثیر قرار میدهند استفاده شوند.
آزمایش چه چیزی را اندازه میگیرد؟
آزمایش ALT سطح این آنزیم را در خون اندازه میگیرد.
ALT یکی از چندین آنزیمی است که به عملکرد صحیح کبد کمک میکند. اگرچه مقادیر کمی از ALT در بخشهای دیگر بدن نیز یافت میشود، اما عمدتاً در کبد وجود دارد.
در بیشتر موارد، ALT به تنهایی اندازهگیری نمیشود و معمولاً یکی از اندازه گیریهای چندگانه در پنل کبد یا CMP است. گرفتن چندین اندازه گیری همراه با ALT اطلاعات بیشتری برای ارزیابی سلامت کبد فراهم میکند.
چه زمانی باید آزمایش ALT انجام داد؟
آزمایش ALT در شرایط مختلف پزشکی مناسب است. اغلب به عنوان آزمایش تشخیصی اولیه در صورت بروز علائمی که ممکن است ناشی از مشکل کبد باشد تجویز میشود.
حتی اگر علائم عمومی داشته باشید، آزمایش پنل که شامل ALT است میتواند در فرآیند تشخیص استفاده شود. پنل کبد یا CMP، شامل ALT، ممکن است بخشی از ارزیابی پایه در اورژانس یا مراکز فوریتهای پزشکی باشد.
به عنوان ابزاری برای تشخیص زودهنگام بیماری کبد، ALT میتواند به صورت دوره ای همراه با سایر آنزیمهای کبدی حتی در غیاب علائم اندازه گیری شود. پزشک شما ممکن است غربالگری شامل ALT را در صورت داشتن ریسک بالای بیماری کبد توصیه کند.
آزمایش ALT همچنین ممکن است در چکاپهای معمول پزشکی شما گنجانده شود. اما دادهها محدود است و نشان میدهد که غربالگری گسترده فواید بیشتری نسبت به معایب ندارد، از جمله هزینههای اضافی پزشکی و انجام آزمایشهای غیرضروری.
آزمایشهای پیگیری ALT میتوانند در صورت داشتن نتیجه غیرطبیعی قبلی استفاده شوند. اگر قبلاً به بیماری کبد مبتلا شدهاید، تکرار آزمایش ALT میتواند به پایش پیشرفت بیماری کمک کند. زمانی که پزشک دارویی تجویز میکند که میتواند بر کبد تأثیر بگذارد، آزمایش ALT ابزاری برای کنترل عوارض جانبی ناخواسته است.
چگونه میتوانم آزمایش ALT انجام دهم؟
آزمایش ALT معمولاً بهعنوان بخشی از یک پنل آزمایشاتی که توسط پزشک تجویز میشود، انجام میشود. نمونه خون معمولاً از یک رگ در بازو گرفته میشود و میتوان آن را در بیمارستان، آزمایشگاه، کلینیک یا مطب پزشک انجام داد.
فهرست مطالب
انجام آزمایش آلانین آمینوترانسفراز (ALT)
روش انجام آزمایش
آزمایش ALT با استفاده از نمونه خون گرفته شده از رگی در بازوی شما انجام میشود. این نوع خونگیری یک روش معمول است که معمولاً در مطب پزشک یا مراکز درمانی مشابه انجام میشود.
قبل از آزمایش
- چون ALT معمولاً همراه با سایر اندازه گیریها در یک پنل آزمایش میشود، معمولاً به شما گفته میشود که تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید. در این مدت، نباید چیزی جز آب بنوشید و غذای دیگری مصرف نکنید.
- اگر ALT به تنهایی آزمایش شود، ناشتا بودن لازم نیست. بنابراین درباره جزئیات آزمایش برنامهریزی شده خود با پزشک مشورت کنید و دستورالعملهای پزشک درباره ناشتا بودن را رعایت کنید.
- بسیاری از داروها و مکملها میتوانند سطح ALT را تحت تأثیر قرار دهند. قبل از آزمایش، به پزشک خود درباره داروها یا مکملهای مصرفی اطلاع دهید. در برخی موارد ممکن است لازم باشد داروهای خاصی را قبل از آزمایش مصرف نکنید.
- از آنجایی که ALT در عضله نیز وجود دارد، ورزش شدید میتواند سطح ALT را تحت تأثیر قرار دهد. اگر تمرینات فیزیکی شدید انجام میدهید، قبل از آزمایش این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
در حین آزمایش
- تکنسین نمونه خون را برای آزمایش ALT شما میگیرد. ابتدا یک تورنیکت در بالای بازو بسته میشود تا جریان خون در رگها افزایش یابد. سپس ناحیه کوچکی از بازو ضدعفونی میشود و با وارد کردن سوزن به رگ، مقدار لازم خون گرفته میشود.
- کل فرآیند تنها چند دقیقه طول میکشد. احساس خراشیدگی یا درد کوتاه هنگام ورود یا خروج سوزن طبیعی است.
بعد از آزمایش
- خونگیری یک روش معمول است که معمولاً عوارض کمی دارد. معمولاً یک چسب روی محل سوراخ شدن قرار میگیرد تا خونریزی متوقف شود. برخی افراد بعد از آزمایش دچار کبودی یا درد در بازو میشوند، اما این اثرات نادر و کوتاه مدت هستند.
- اگر از شما خواسته شده بود قبل از آزمایش ناشتا باشید، بهتر است یک میانوعده همراه داشته باشید تا پس از انجام آزمایش غذا بخورید. معمولاً میتوانید پس از خونگیری رانندگی کرده و فعالیتهای معمول خود را از سر بگیرید.
نتایج آزمایش آلانین آمینوترانسفراز (ALT)
دریافت نتایج آزمایش
نتایج آزمایش ALT معمولاً ظرف یک روز کاری آماده میشوند. ممکن است نتایج از طریق مطب پزشک به شما اطلاع داده شود. همچنین معمولاً میتوانید نسخهای از گزارش آزمایش را به صورت مراجعه حضوری، پیک یا الکترونیکی دریافت کنید.
تفسیر نتایج آزمایش
گزارش آزمایش معمولاً شامل سطح ALT شما و محدوده مرجع آزمایشگاه را نشان میدهد تا ALT را به عنوان طبیعی یا غیرطبیعی دستهبندی کند. بیشتر مواقع ALT به واحد در لیتر (U/L) یا واحد بینالمللی در لیتر (IU/L) اندازهگیری میشود.
هنگام بررسی نتایج، به یاد داشته باشید که محدوده مرجع واحد جهانی برای ALT وجود ندارد و روشهای آزمایشگاهی میتوانند در تعریف محدوده طبیعی تفاوت ایجاد کنند. بنابراین مهم است که محدوده ارائه شده توسط آزمایشگاهی که خون شما را آنالیز کرده است، بررسی شود.
اغلب ALT همراه با سایر آنزیمها و پروتئینهای کبد در یک پنل آزمایش میشود. گزارش آزمایش شما سطح هر مورد و محدوده مرجع آزمایشگاه را نشان میدهد. این مهم است زیرا تفسیر نتایج با نگاه به همه این اجزای آزمایش با هم انجام میشود.
سطح بالای ALT میتواند نتیجه آسیب یا صدمه به سلولها باشد. از آنجا که ALT بیشترین تمرکز را در کبد دارد، نتایج غیرطبیعی ALT معمولاً با شرایط مرتبط با کبد، مانند التهاب (هپاتیت) و زخم (سیروز) مرتبط است.
با این حال، ALT ممکن است بدون هیچ مشکل سلامت زمینهای نیز افزایش یابد. عوامل متعددی میتوانند سطح ALT را تحت تأثیر قرار دهند و در اکثر موارد، ALT بالا نشانه بیماری شدید کبد نیست.
برای تفسیر نتایج، پزشک شما عوامل مختلفی را در نظر میگیرد، از جمله:
- ورزش: ورزش شدید یا افراطی میتواند باعث افزایش موقت ALT شود.
- داروها : بسیاری از داروها و مکملها میتوانند سطح ALT را تغییر دهند.
- جنسیت : مردان معمولاً سطح ALT بالاتری دارند که به تفاوتهای هورمونی نسبت داده میشود.
- قاعدگی : سطح ALT ممکن است در طول چرخه قاعدگی تغییر کند.
- سن: معمولاً با افزایش سن، سطح ALT کاهش مییابد، هرچند دلیل دقیق آن مشخص نیست.
- شاخص توده بدنی :(BMI) تحقیقات نشان دادهاند که بین سطح ALT و BMI ارتباط وجود دارد و این میتواند تفسیر نتایج در افراد دارای اضافه وزن را تحت تأثیر قرار دهد.
سطوح بسیار بالا ALT ممکن است نشاندهنده مشکل حاد کبد باشد. افزایش خفیف یا متوسط، به ویژه اگر در چند آزمایش متوالی ادامه یابد، میتواند نشاندهنده بیماری مزمن باشد. با این حال، میزان افزایش به تنهایی پیشبینیکننده قابل اعتماد میزان آسیب کبد نیست.
از آنجا که انواع مختلف مشکلات کبد میتوانند باعث افزایش ALT شوند، آزمایش ALT به تنهایی نمیتواند علت زمینهای را مشخص کند. اگرچه نادر است، ALT ممکن است به دلیل بیماری خارج از کبد نیز افزایش یابد. بررسی رابطه سطح ALT با سایر آنزیمهای کبدی میتواند سرنخهایی ارائه دهد که به پزشک در ارزیابی وضعیت شما و توصیه آزمایشهای پیگیری مناسب کمک میکند.
پزشک شما بهترین منبع برای کمک به درک عوامل مختلفی است که تفسیر آزمایش ALT را تحت تأثیر قرار میدهند و معنی نتایج برای سلامت کلی شما چیست.
یک گفتوگو با پزشک درباره آزمایش ALT میتواند اطمینان دهد که شما از نتایج خود مطلع هستید. برخی سوالات زیر ممکن است هنگام صحبت با پزشک مفید باشد:
- سطح ALT من چقدر بود؟ آیا در محدوده مرجع طبیعی قرار داشت؟
- آیا سایر اندازهگیریها انجام شد؟ اگر بله، آیا طبیعی بودند یا غیرطبیعی؟
- نتایج آزمایش برای سلامت کلی من چه معنایی دارد؟
- آیا آزمایشهای پیگیری توصیه میکنید؟ اگر بله، کدامها و مزایا و ریسکهای آنها چیست؟
آزمایشهای مرتبط با ALT
- Albumin Blood Test
- Alkaline Phosphatase (ALP)
- Aspartate Aminotransferase (AST)
- Bilirubin
- Comprehensive Metabolic Panel (CMP)
- Liver Panel
- Total Protein, Albumin-Globulin (A/G) Ratio
منابع
A.D.A.M. Medical Encyclopedia. Alanine Transaminase (ALT) Blood Test. Updated January 24, 2021. Accessed November 24, 2022. https://medlineplus.gov/ency/article/003473.htm
A.D.A.M. Medical Encyclopedia. ALP – Blood Test. Updated May 1, 2021. Accessed November 24, 2022.https://medlineplus.gov/ency/article/003470.htm
A.D.A.M. Medical Encyclopedia. Aspartate Aminotransferase (AST) Blood Test. Updated January 24, 2021. Accessed November 24, 2022.https://medlineplus.gov/ency/article/003470.htm
A.D.A.M. Medical Encyclopedia. Enzyme. Updated January 16, 2021. Accessed November 24, 2022. https://medlineplus.gov/ency/article/002353.htm
American Board of Internal Medicine. ABIM Laboratory Test Reference Ranges. Updated January 2022. Accessed November 24, 2022. https://www.abim.org/Media/bfijryql/laboratory-reference-ranges.pdf
American Gastroenterological Association. American Gastroenterological Association Medical Position Statement: Evaluation of Liver Chemistry Tests. Gastroenterology. 2002;123(4):1364-1366. doi:10.1053/gast.2002.36060
ARUP Consult. Evaluation of Liver Function. Updated October 2022. Accessed November 24, 2022. https://arupconsult.com/content/liver-disease-evaluation
A.D.A.M. Medical Encyclopedia. Creatinine Blood Test. Updated July 21, 2021. Accessed September 2, 2022. https://medlineplus.gov/ency/article/003475.htm
Dong MH, Bettencourt R, Barrett-Connor E, Loomba R. Alanine Aminotransferase Decreases With Age: The Rancho Bernardo Study. PLoS One. 2010;5(12):e14254. Published 2010 Dec 8. doi:10.1371/journal.pone.0014254
Friedman LS. Approach to the Patient With Abnormal Liver Biochemical and Function Tests. In: Chopra S, ed. UpToDate. Updated April 5, 2022. Accessed November 24, 2022. https://www.uptodate.com/contents/approach-to-the-patient-with-abnormal-liver-biochemical-and-function-tests