هورمون آدرنوکورتیکوتروپین

درباره آزمایش:

هدف آزمایش

آزمایش‌های خون ACTH، معمولاً همراه با آزمایش‌های کورتیزول، برای کمک به شناسایی، تشخیص و پایش شرایط مرتبط با کورتیزول بیش از حد یا ناکافی در بدن استفاده می‌شوند. این شرایط شامل موارد زیر است:
بیماری کوشینگ: کورتیزول بیش از حد ناشی از یک تومور تولیدکننده ACTH در غده هیپوفیز (معمولاً یک تومور خوش‌خیم)
سندرم کوشینگ: علائم و نشانه‌های مرتبط با کورتیزول بیش از حد؛ علاوه بر بیماری کوشینگ، سندرم کوشینگ ممکن است ناشی از تومور فوق‌کلیوی، هایپرپلازی فوق‌کلیوی، استفاده از داروهای استروئیدی، یا یک تومور تولیدکننده ACTH که در خارج از هیپوفیز (اکتوپیک) قرار دارد، مانند در ریه‌ها، باشد.
بیماری آدیسون (نارسایی اولیه فوق‌کلیوی): کاهش تولید کورتیزول به دلیل آسیب به غدد فوق‌کلیوی
نارسایی ثانویه فوق‌کلیوی: کاهش تولید کورتیزول به دلیل اختلال در عملکرد غده هیپوفیز
نارسایی هیپوفیز (Hypopituitarism): اختلال عملکرد یا آسیب به غده هیپوفیز که منجر به کاهش (یا نبود) تولید هورمون توسط هیپوفیز، از جمله تولید ACTH می‌شود
اندازه‌گیری هر دو هورمون ACTH و کورتیزول می‌تواند به تمایز بین برخی از این شرایط کمک کند، زیرا سطح ACTH معمولاً در جهت مخالف سطح کورتیزول تغییر می‌کند.
اگر سطوح غیرطبیعی شناسایی شود، پزشک آزمایش‌های بیشتری انجام می‌دهد تا به تأیید یافته‌ها و تعیین علت کمک کند.

آزمایش ACTH چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟

ACTH توسط غده هیپوفیز تولید می‌شود. غده هیپوفیز که در مرکز سر و پایین مغز قرار دارد، بخشی از سیستم غدد درون‌ریز است، شبکه‌ای از غدد که با هم کار می‌کنند تا هورمون‌هایی را تولید کنند که بر اندام‌ها، بافت‌ها و سایر غدد اثر می‌گذارند تا سیستم‌های سراسر بدن را تنظیم کنند.
به طور طبیعی، سطوح ACTH زمانی که کورتیزول پایین است افزایش می‌یابند و زمانی که بالا است کاهش می‌یابند. در پاسخ به کاهش سطح کورتیزول خون، هیپوتالاموس هورمون آزادکننده کورتیکوتروپین (CRH) تولید می‌کند. این امر تولید ACTH را توسط هیپوفیز تحریک می‌کند که به نوبه خود تولید کورتیزول را توسط غدد فوق‌کلیوی، اندام‌های کوچکی که در بالای هر کلیه قرار دارند، تحریک می‌کند.
هیپوتالاموس، هیپوفیز و غدد فوق‌کلیوی باید به درستی عمل کنند تا مقادیر مناسب کورتیزول تولید شود.
شرایطی که بر هیپوتالاموس، هیپوفیز یا غدد فوق‌کلیوی اثر می‌گذارند می‌توانند در تنظیم تولید ACTH و کورتیزول اختلال ایجاد کرده و مقدار هورمون‌هایی که غدد تولید می‌کنند را افزایش یا کاهش دهند. این امر می‌تواند باعث علائم و نشانه‌های مرتبط با افزایش بیش از حد یا کمبود کورتیزول شود.
شرایطی که بر ACTH تأثیر می‌گذارند شامل بیماری کوشینگ، نارسایی فوق‌کلیوی (بیماری آدیسون) و نارسایی هیپوفیز است. برخی تومورهایی که در خارج از هیپوفیز در مکان‌هایی مانند ریه‌ها یافت می‌شوند نیز می‌توانند با تولید ACTH، غلظت کورتیزول را افزایش دهند.