پرش به محتوا
خانه » مقالات » کمبود ویتامین دی

کمبود ویتامین دی

    هر آنچه که باید درباره کمبود ویتامین دی بدانید

    ویتامین دی (ویتامین D) به بدن شما کمک می‎کند تا کلسیم موجود در مواد غذایی را جذب کند. کلسیم یکی از اجزای اصلی ساختمان استخوان‎ها است. این ویتامین در حفظ عملکرد صحیح سیستم عصبی، عضلانی و ایمنی بدن نیز نقش دارد.

    اصولا شما می‎توانید ویتامین دی را از طریق پوست، رژیم غذایی و مصرف مکمل‎ها دریافت کنید. بدن شما این ویتامین را به طور طبیعی پس از قرار گرفتن در معرض نور خورشید تولید می‎کند. ازآنجایی‎که قرار گرفتن بیش‎ازحد در معرض نور خورشید می‎تواند منجر به پیری و سرطان پوست شود، بسیاری از افراد سعی می‎کنند ویتامین دی را از منابع دیگر تامین کنند.

    کمبود ویتامین دی مساله‎ای نگران‎کننده و با خطر بروز مشکلاتی مانند افسردگی، کاهش تراکم و پوکی استخوان همراه است. در ادامه به جزئیات بیشتر این مساله خواهیم پرداخت.

    برای پیشگیری از کمبود ویتامین دی، روزانه به چه مقدار از آن نیاز است؟

    این مساله به سن و جنسیت شما بستگی دارد. طبق آخرین دستورالعمل ارائه‎شده:

    • از تولد تا 12 ماهگی: 400 واحد بین‎المللی (IU)
    • کودکان 1 تا 13 سال: 600 واحد بین‎المللی
    • نوجوانان 14 تا 18 سال: 600 واحد بین‎المللی
    • بزرگسالان 19 تا 70 سال: 600 واحد بین‎المللی
    • بزرگسالان 71 سال و بالاتر: 800 واحد بین‎المللی
    • زنان باردار و شیرده: 600 واحد بین‎المللی

    علت کمبود ویتامین دی چیست؟

    شما ممکن است به دلایل زیر دچار این مشکل شوید:

    • از طریق رژیم غذایی ناسالم خود ویتامین دی کافی دریافت نمی‎کنید.
    • به‎دلیل مشکلات گوارشی مانند سوءجذب، بیماری کرون و سلیاک، ویتامین کافی را از غذا جذب نمی‎کنید.
    • به اندازه کافی (روزانه 15 دقیقه) در معرض نور خورشید قرار نمی‎گیرید.
    • کبد یا کلیه‎های شما به‎دلیل نارسایی نمی‎توانند ویتامین دی را به شکل فعال آن در بدن تبدیل کنند.
    • داروهایی (مانند گلوکوکورتیکوئیدها، داروهای کاهنده کلسترول، ضدقارچ و ضدویروس ایدز) مصرف می‎کنید که بر توانایی بدن شما برای تبدیل یا جذب ویتامین دی تداخل می‎کنند.
    • اخیرا جراحی بای‎پس یا اسلیو معده انجام داده‎اید.
    • دچار اضافه وزن یا چاقی هستید (زیرا چربی بدن می‎تواند به ویتامین دی متصل شده و از ورود آن به خون جلوگیری ‎کند).

    اگر دارای فاکتورهای خطر ذکرشده هستید، حتما با پزشک خود صحبت کنید. به‎راحتی با انجام آزمایش خون می‎توانید متوجه وضعیت خود بشوید.

    عوارض کمبود ویتامین دی چیست؟

    ازآنجایی‎که کمبود ویتامین دی علائم مشخصی ندارد، ممکن است زمانی متوجه مشکل خود بشوید که دیگر عوارضی مانند پوکی استخوان که در ضعف و درد استخوان‎ها و ضعف عضلانی موثر است، بروز کنند.

    کمبود شدید ویتامین دی در کودکان می‎تواند باعث بروز راشیتیسم شود. راشیتیسم یک بیماری نادر است که منجر به نرمی و خمیدگی استخوان‎ها می‎شود.

    محققان اخیرا متوجه ارتباط احتمالی کمبود ویتامین دی با بروز چندین بیماری از جمله افسردگی، ریزش مو، دیابت، فشار خون بالا، سکته قلبی، سرطان (به‎خصوص سرطان سینه) و شرایط خودایمنی مانند مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) شده‎اند.

    چگونه می‎توان کمبود ویتامین دی را برطرف کرد؟

    از مواد غذایی غنی از ویتامین دی می‎توان به موارد زیر اشاره کرد:

    • ماهی‎های چرب مانند سالمون، تن و ماهی خال‎مخالی
    • جگر گاو
    • پنیر
    • قارچ
    • زرده تخم مرغ

    پس بهتر است آن‎ها را در رژیم غذایی خود بگنجانید. هم‎چنین می‎توانید این ویتامین را از مواد غذایی آماده مانند شیر، ماست، غلات صبحانه، آب پرتقال و نوشیدنی‎های سویا غنی‎شده با ویتامین دی دریافت کنید. قبل از خرید این محصولات، حتما به برچسب آن‎ها توجه کنید.

    اگر آزمایش خون شما نشان می‎دهد که دچار کمبود ویتامین دی هستید، در مورد مصرف قرص مکمل با پزشک خود صحبت کنید. دقت کنید که در بسیاری از مولتی‎ویتامین‎ها نیز مقداری از این ویتامین وجود دارد.

    آیا مصرف بیش ازحد ویتامین دی می‌تواند مضر باشد؟

    بله، از علائم مسمومیت ویتامین دی می‎توان به حالت تهوع، استفراغ، کم‎اشتهایی، یبوست، ضعف و کاهش وزن اشاره کرد. تجمع بیش‎ازحد این ویتامین در خون می‎تواند به کلیه‎ها آسیب برساند. از طرفی، باعث افزایش سطح کلسیم در خون می‎شود که با عوارضی مانند گیجی و بی‎نظمی ریتم قلبی همراه است.

    اغلب این مشکل زمانی اتفاق می‎افتند که فرد به‎صورت خودسرانه از مکمل‎های ویتامین دی استفاده کند. حتما با پزشک مشورت کنید.

    سخن آخر

    بنابراین، کمبود ویتامین دی یک مشکل خاموش است که به‎مرور در قالب علائمی مانند ضعف استخوان‎ها، ضعف عضلات و بروز بیماری‎های جدی‎تر مانند دیابت، فشار خون بالا و سرطان خود را نشان می‎دهد. سعی کنید با انجام دوره‎ای آزمایش خون، شروع یک رژیم غذایی سالم و مصرف مکمل از بروز آن پیشگیری کنید.

    منابع:

    https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/expert-answers/vitamin-d-deficiency/faq-20058397

    https://www.healthline.com/nutrition/vitamin-d-deficiency-symptoms#_noHeaderPrefixedContent

    https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15050-vitamin-d-vitamin-d-deficiency

    https://medlineplus.gov/vitaminddeficiency.html#:~:text=Vitamin%20D%20deficiency%20can%20lead,to%20become%20soft%20and%20bend.