آزمایشات سلامت و تندرستی
آزمایشات سلامت و تندرستی چیست؟
آزمایشهای سلامت و تندرستی، مجموعهای از آزمایشهای آزمایشگاهی هستند که معمولاً در جریان معاینات دورهای سلامت انجام میشوند تا احتمال ابتلا به بیماریهای مختلف را ارزیابی کنند. هدف این آزمایشها، شناسایی نشانههای هشداردهندهای است که میتوانند بیانگر استعداد یا آمادگی فرد برای ابتلا به برخی بیماریها یا مشکلات سلامتی باشند.
نقش آزمایشهای سلامت و تندرستی
آزمایشهای سلامت و تندرستی بخشی از معاینات دورهای محسوب میشوند و به پزشک کمک میکنند تا یک خط پایه (Baseline) از وضعیت سلامت فرد ایجاد کند. این موضوع امکان میدهد تا:
- نتایج آزمایشهای هر فرد بهدرستی تفسیر شود
- تغییرات و روندهای سلامت در طول زمان پایش شوند
- افزایش یا کاهش ناگهانی شاخصهای آزمایشگاهی سریعتر شناسایی شود
به این ترتیب، پزشک میتواند وضعیت طبیعی اختصاصی هر فرد را بهتر درک کند، زیرا مقادیر طبیعی ممکن است بین افراد مختلف متفاوت باشد.
چه کسانی باید آزمایش سلامت و تندرستی بدهند؟
از آنجا که این آزمایشها بخشی از غربالگریهای معمول سلامت هستند، تقریباً تمام افرادی که معاینات دورهای سالانه انجام میدهند، این آزمایشها را نیز تجربه میکنند.
در صورتی که فرد معاینات سالانه منظم نداشته باشد، انجام این غربالگریها اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا بسیاری از بیماریها در مراحل اولیه بدون علامت هستند و تنها از طریق آزمایشهای روتین قابل شناساییاند.
حتی در افراد بدون علامت، این آزمایشها میتوانند به شناسایی عوامل خطر کمک کرده و امکان پیشگیری یا درمان زودهنگام بیماریها را فراهم کنند.
تناوب انجام این آزمایشها اهمیت زیادی دارد، زیرا وضعیت پایه سلامت هر فرد متفاوت است و تنها با مقایسه نتایج در طول زمان میتوان تغییرات واقعی را تشخیص داد.
انواع آزمایشهای سلامت و تندرستی
آزمایشهای متنوعی در دسته آزمایشهای روتین سلامت و تندرستی قرار میگیرند. آزمایش خون یکی از رایجترین انواع این آزمایشهاست که طی آن، شاخصهایی نظیر کلسترول، تریگلیسرید و سطح گلوکز مورد ارزیابی قرار میگیرند. آزمایش ادرار نیز که بهطور گسترده انجام میشود، برای سنجش ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی ادرار به کار میرود. برخی از رایجترین آزمایشهای سلامت و تندرستی عبارتاند از:
تستهای آزمایشگاهی سلامت و تندرستی
فهرست مطالب
آزمایشهای بیشترِ سلامت و تندرستی
Alanine Aminotransferase (ALT) | Glucose Testing Hematocrit Hemoglobin Lipid Panel Liver Panel MCH Test MCHC Test MCV Test Men’s Health Testing Platelet Count Potassium RDW Test Red Blood Cell Count (RBC) Renal Panel Sodium Total Protein, Albumin-Globulin (A/G) Ratio Urinalysis Urine Protein and Urine Protein to Creatinine Ratio White Blood Cell Count (WBC) White Blood Cell Count Differential |
انجام آزمایشهای سلامت و تندرستی
آزمایشهای سلامت و تندرستی معمولاً توسط پزشک شما و بهعنوان بخشی از یک معاینه دورهای تجویز میشوند. نتایج این آزمایشها در کنار عواملی نظیر سابقه خانوادگی، علائم و نتایج آزمایشهای پیشین بررسی میشوند. اگر نیاز به اقدامی باشد، پزشک به شما کمک میکند تا مناسبترین درمان یا پیگیری بعدی را تعیین کنید.
اگرچه این آزمایشهای روتین معمولاً در مراکز درمانی انجام میشوند، اما امکان انجام آنها در آزمایشگاههای خصوصی نیز وجود دارد.
انواع نمونهگیری
نوع نمونهی مورد نیاز برای هر آزمایش به خودِ آزمایش بستگی دارد. خون و ادرار رایجترین نمونههایی هستند که در آزمایشهای غربالگری روتین سلامت استفاده میشوند.
دریافت نتایج آزمایش
معمولاً نتایج آزمایشها از طریق تماس تلفنی، مراجعه حضوری و شبکه های اجتماعی(واتساپ، تلگرام و ..) به اطلاع شما میرسد. در صورت وجود هرگونه ناهنجاری، معمولاً یک ویزیت پیگیری برای شما تنظیم میشود تا پزشک ضمن پاسخ به پرسشها، نحوه تفسیر نتایج و چگونگی ادامه پیگیری را برایتان توضیح دهد.
این موضوع غیرمعمول نیست که اگر پزشک در وضعیت سلامت شما روندها یا الگوهای نگرانکنندهای مشاهده کند، آزمایش دیگری درخواست کند. این آزمایش ممکن است تکرار همان آزمایش قبلی یا آزمایشی دقیقتر باشد، اما معمولاً با هدف تأیید این نکته انجام میشود که آیا نتایج اولیه پایدار و قابل اتکا هستند یا صرفاً یک ناهنجاری گذرا بودهاند.
درخواست آزمایشهای تکمیلی
چنانچه پزشک در روند سلامت شما الگوهای نگرانکنندهای مشاهده کند، ممکن است آزمایشهای تکمیلی درخواست کند. این آزمایشها میتوانند تکرار همان آزمایش اولیه یا بررسیهای دقیقتر باشند. هدف از انجام این آزمایشهای تکمیلی، معمولاً تشخیص این موضوع است که آیا نتیجه اولیه پایدار و قابل اعتماد است یا تنها یک ناهنجاری موقتی محسوب میشود.
منابع
Centers for Disease Control and Prevention. Promoting Health for Adults. Updated September 8, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.cdc.gov/chronicdisease/resources/publications/factsheets/promoting-health-for-adults.htm
Givler DN, Givler A. Health Screening. In: StatPearls. Updated June 5, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK436014/
Medline Plus: National Library of Medicine. Health Screening. Published April 23, 2020. Accessed October 3, 2022. https://medlineplus.gov/healthscreening.html
National Institutes of Health. Your Healthiest Self: Wellness Toolkits. Updated July 21, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.nih.gov/health-information/your-healthiest-self-wellness-toolkits
Centers for Disease Control and Prevention. Promoting Health for Adults. Updated September 8, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.cdc.gov/chronicdisease/resources/publications/factsheets/promoting-health-for-adults.htm
Givler DN, Givler A. Health Screening. In: StatPearls. Updated June 5, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK436014/
Medline Plus: National Library of Medicine. Health Screening. Published April 23, 2020. Accessed October 3, 2022. https://medlineplus.gov/healthscreening.html
National Institutes of Health. Your Healthiest Self: Wellness Toolkits. Updated July 21, 2022. Accessed October 3, 2022. https://www.nih.gov/health-information/your-healthiest-self-wellness-toolkits
U.S. Department of Health and Human Services. Health Screenings. Updated February 27, 2015. Accessed October 3, 2022. https://www.hhs.gov/programs/prevention-and-wellness/health-screenings/index.html